Ontik hâl üzere konuşuyorsak ‘tecrit’tir lafız, evet tam olarak budur. Buradan çıkanlar gerçeğe yakın olur mu, hatta gerçeğe dair bir şey verir mi elimize bilemiyorum, fakat bu yolun hakikate dair, onu arzulayan bir çaba olduğundan eminim. Meryem ve Joseph gerçekte birleşmedi, fakat hakikaten birleşti onlar.

Yorumlarla kat kat sürülüyor vernik, kozalak gittikçe parlıyor. Aslında alıcı kendi vernikliyordur aldığını. Yani öyle olmalı. Burada anlatılmış olan mat bir kırmızı idi, elden ancak bu kadarı geliyor zira.

Bir alttaki konuda yorumlara verdiğin cevaplarda Giacometti için Genet’in onun objelerine bakarken zamanın yok olduğunu, o objelerin zamanın ötesinde var olduğunu söylediğinden bahsetmiştin. Bu konularda bizim algılamamızdaki olası yanılsamaların büyük sebebinin tecrit etmeden bakış ve olayın içinden bakışla ilgili olduğunu düşünüyorum. Zaman ve uzayın örümünü tanımlarken onları ve kendimiz tek tek değerlendirip sistemi de uzaktan seyredebilme idealizesine sahip olmalı ya da bu durumun varlığının olurluğunu hayal etmeliyiz. Wittgenstein’in sözünden ben biraz da bunu anlıyorum. Zaman-uzam örgüsünün içinde beslenmiş bir an tanımımız varsa bağımlılıktan soyutlayıp onu yeniden adlandırmamız imkansız gibi olur.

Yanılsamaların varolabilme ihtimalini hep aklımızda tutmak durmundayız.

Giometti’nin heykellerinin asıl mazlemesinin boşluğun tozu olduğunu söyleyen yazar da gözlemcinin (algılayıcının-yorumcunun) durumunu şöyle analtıyor:

“İleri doğru birkaç adım atsam, sadece tuvale yaklaşmış olurum, figürlere değil. Hatta burnumu onlara dokundurduğumu düşünelim, yine de benden yirmi adım ötede görüneceklerdir; çünkü daha oraya yerleştirildiklerinde, benden yirmi adım uzakta tasarlanmışlardır. Bütün bunlardan, resmin Zeno Paradoksu’na bağlı olmadığı sonucu çıkarılabilir. Virgin’in ayağını Aziz Joseph’in ayağından ayıran boşluğu sonsuza kadar tekrar tekrar ikiye bölsem bile bütün becerebildiğim, tuval üzerinde belli alanlar oluşturmak olurdu ki, bu da asla Virgin ve kocasının bastığı kaldırım demek değildir.”

Bu yüzden hareket eden geminin içinde olduğumuzu unutup güvertede ters yöne koşup, koştuğumuz kadar menzil aldığımızı iddia ederken geminin ilerlediği menzili düştüğümüzde ilerlemeyi bırakın geri bile gitmiş durumuna düşebiliriz.

Değerlendirme yaptığımız nokta ve noktanın durumu çok önemli. Uzay ve zaman adına birşeyler söylenecekse bunu bir tuvale baktığımızda olduğu gibi tecrit ederek ve tecrit oalrak yaptığımızda, farkettiğimiz değişmeyen uzaklık ve kaybolan zaman gibi daha akıl karıştırıcı sonularla ama daha gerçeğe yakın doğrularla buluşabilirz.

Kozalak verniklemesi değil ama seyir keyfi oldu bu

Doğrusu bunlara tekil olarak değinmeye cesaret edecek durum ve konumda değilim. Sizlerin katacaklarından, düzeltmelerinden cesaret alarak konuşuyorum. Kindi meselesi benim için çok anlamlı olacak, bu senin bahsettiğin metodolojik yöntemle de ilgili.

İmdi biz varlık ve oluş, bir de kendilik ile ilgili çıkarsamalara gideceğiz. Bunun zeminini oturtmak lazım önce, sonra da Batı felsefesi ve İslami gelenekten, bir de imkan bulunursa öğrenilerek Hint ve Çin felsefelerinden dem vurulacak, böylece meseleye tek yanlı bakma probleminden kendimizi sıyırmış olacağız.

Çok net bir husus var: (Genel olarak) Batı geleneği seküler, Doğu geleneği Aşkın üzerine kurulu. Fakat biri diğerinden daha üstün değil, tam tersi birbirleriyle bütünlük oluşturur nitelikte. Yani olması gereken bu. Biz onları, onların kendilerini insanın üstünlüğüne adamış olarak görerek bu durumu olumsuzlamamalıyız, tıpkı onların bizi romantikler, dünyadan geçmiş, umursamaz, sığınmacı ruhaniler olarak görmemesi gerektiği gibi. Biz bunları bir araya getirme çabası içerisinde olmalıyız, anlamlı olan buymuş gibi geliyor bana.

Tolga,

Şizofrenler için zamanın nasıl bir şey olduğunu doğrusu bilemiyorum… Ama bizimkinden çok daha farklı bir anlamı olduğu muhakkak. Zamanın sürekliliğini yıkmayı, senin de nüans koyduğun gibi, ötekiyle değil ama Ötekiyle gerçekleştirebiliriz belki, fakat bu tam olarak neyi ifade edecektir, bunu tam olarak bilemiyorum… Şizofrenin ötekisi farklı bir kurgusal zemine oturduğundan bana her durumda patolojik bir meseleymiş gibi geliyor; fakat patoloji de, ontoloji tabanında ele alınan konularda, günlük hayattaki dışlanmışlığıyla mı değerlendirilecektir sorusuna “Katiyen hayır!” diye cevap veririm.

Bilinçdışı ise gelecekle bağlanmasa da, geçmişle bağlarını da tam anlamıyla koparmış olmuyor sanırım, yanlışım varsa düzelt lütfen. Bilinç zaten şekillenmiş bir bellek olarak görülebilir; fakat bilinçaltı neye dayanır, en fazla, hangi zeminlerde konuşlanmış durumdadır, bunlara da bakılmalı.

Yukaridaki cumlelerde yaraticiliga dair birseyler var ama ayni zamanda bu dunyadan ayaklarin kesildigi korkutucu seyler de var. Sizofrenler icin zaman nasil birseydir o zaman? Zaman’in surekliligini yikmayi bir Oteki’yle birlikte nasil basarabiliriz? Bunu basarabilsek sizofrenlige hastalik teshisi koymayi da engelleyebilirdik; hatta bir tur ustun insan mertebesine cikarlardi. Aslinda bilincdisi tam da bahsettigine benzer evveli sonrasi olmayan bir duzlemde tepki veriyor. Bilincin kendisi gibi bir zamana kousllamiyor kendini.